DAVRANIŞ İLKELERİMİZ

Derneğimiz Dünya Doğrudan Satış Dernekleri Federasyonu (WFDSA) ve Avrupa Doğrudan Satış Dernekleri Federasyonu (SELDIA) tarafından kabul edilen Doğrudan Satış Davranış İlkeleri’ne bağlıdır ve Derneğimize üye firmalar da söz konusu Davranış İlkeleri’ne uymayı taahhüt etmektedirler.

1. Genel

1.1 Kapsam

Doğrudan Satış Derneği’nde temsil edilen firmalar, Davranış İlkeleri’ne uymayı taahhüt etmektedirler. Davranış ilkeleri, doğrudan satış firmalarıyla doğrudan satış şirketi arasındaki ilişkiyi ve doğrudan satış firmalarıyla tüketiciler arasındaki ilişkiyi kapsamaktadır. Bu ilkelerin hedefi, tüketicilerin haklarını korumak ve serbest rekabet ortamını teşvik etmek ve Doğrudan Satış Sisteminin kamuoyu nezdindeki güvenilirliğini ve itibarını güçlendirmektir.

1.2 Tanımlar

Doğrudan Satış: Tüketim ürünlerinin, genellikle doğrudan satış yapan bir satıcı tarafından açıklama ve tanıtımı yapılarak doğrudan pazarlanmasıdır.

Tüketici: Mal ve hizmetleri belirli bir bedel karşılığında satın alarak kullanan kişidir.

Doğrudan Satış Derneği (DSD): Doğrudan Satış Derneği (DSD), ve Dünya Doğrudan Satış Dernekleri Federasyonu (WFDSA) ve Avrupa Doğrudan Satış Dernekleri Federasyonuna (SELDIA) üye olan Ulusal Doğrudan Satış Derneğini temsil etmektedir.

Doğrudan Satış Şirketi: Doğrudan Satış Şirketi, doğrudan satışa dayalı ve DSD’ye üye olan şirketlerin; dağıtım sistemi aracılığıyla, ticari markası veya hizmet markasıyla ilişkili ürünleri pazarlayan ticari firmadır.

Dağıtım Sistemi: Ürünlerin pazarlanması için kullanılan organizasyon veya yöntemdir.

Doğrudan Satış Girişimcisi: Doğrudan satış şirketindeki distribütörlük sistemine üye olarak, ürün satılımını yapan, yardımcı olan kişidir. Doğrudan satış yapan kişi, ticari acente adına ya da kendi adına çalışan bir temsilci ya da imtiyaz sahibi bir kişi de olabilir.

Ürün: Dayanıklı ve dayanıksız tüketim mal ve hizmetlerini kapsar.

Parti Satışı: Dernek üyesi olan doğrudan satış şirketindeki doğrudan satış girişimcisinin, ev sahibinin daveti üzerine bir grup müşteriye ürünler hakkında açıklama ve tanıtım yaparak satış yapmasıdır.

Sipariş Formu: Basılı ve yazılı sipariş makbuz ve sözleşmeyi kapsar. İnternet satışlarında, sunulan teklif ve alım koşullarının tümünü içeren bir form doldurulur.

İşe Alma: Bir kişiye Doğrudan Satıcı Girişimcisi olma fırsatı sunmak amacıyla gerçekleştirilen eylem planıdır.

Davranış İlkeleri Denetçisi: Çalışanları DSD üyesi olan şirketlerin, davranış ilkelerini uygulamalarını izlemek ve şikâyetleri bu ilkelere bağlı kalarak çözümlemek amacıyla DSD tarafından görevlendirilen bağımsız şahıs ya da organdır.

1.3 Dernekler

Doğrudan Satış Derneği, Avrupa Doğrudan Satış Dernekleri Federasyonu (SELDIA) tarafından kabul edilen Doğrudan Satış Davranış İlkeleri’ne bağlıdır.

1.4 Şirketler

DSD’ye üye olabilmenin ve bu üyeliği koruyabilmenin bir şartı olarak, DSD’ye üye olan şahsın işvereni olan her şirket bu ilkelere uyacağını kabul eder.

1.5 Doğrudan Satıcı Girişimcileri

İlkeler, Doğrudan Satış Yapan Girişimcileri doğrudan bağlamaz. Ancak, DSD üyesi çalışanı olan şirketler, distribütörlük sistemine üye olabilmenin bir şartı olarak, Doğrudan Satıcı Girişimcilerini, bu ilkelere uygun davranış içerisinde olmalarını gerekli görürler.

1.6 Özel Denetim

Bu ilkeler, doğrudan satış sektörü tarafından özel denetim için benimsenen önlemlerdir. Belirli bir yasa olmamakla birlikte, yükümlülükler mevcut kanuni şartların üzerinde ahlaki davranışlar gerektirebilir. DSD üyeliği feshedilen bir şirket, bu ilkelere bağlı kalmak zorunda tutulamaz; ilkelerde yer alan kişiler, sadece şirketin çalışanının DSD’ye üye olduğu süre boyunca meydana gelen olay veya işlemlerden sorumludur.

1.7 Kanuna Uyma

Şirketler ve Doğrudan Satış Girişimcileri, bulundukları ülkedeki tüm yasa şartlarına uymak zorundadırlar.

1.8 Sınır Aşan Durumlar

Her ulusal Doğrudan Satış Derneği, üyelerinden (doğrudan satış faaliyetlerinin başka bir ülkenin ya da üyenin de bağlı olduğu, Dünya Doğrudan Satış Dernekleri Federasyonuna bağlı olan Doğrudan Satış Derneğinin yetki sınırları içinde olmadığı sürece) kendi ulusal sınırları dışındaki doğrudan satış faaliyetleriyle ilgili olarak, her üyenin kabul ettiği ve devam eden üyeliğinin şartı olarak; Avrupa sınırları içerisinde veya Dünya Doğrudan Satış Dernekleri Federasyonu ile birlikte yapılan doğrudan satış faaliyetleri için Davranış İlkelerine uymasını talep edeceğini taahhüt eder.

Bir şirketin üye olmadığı bir ülkede, şikayete tabi olması durumunda, şirket kendi ülkesinin (ya da, şirket kendi ülkesinde bir üye değilse, Doğrudan Satış Derneği üyesi olduğu herhangi bir ülkenin) Davranış İlkeleri Denetçisini kabul etmeli ve şikayetin çözümlenmesiyle ilgili olarak, kendi ülkesinin denetçisi tarafından belirlenen makul bir bedeli karşılamalıdır.

2. Tüketicilere Yönelik Davranış İlkeleri

2.1 Yasaklanan Uygulamalar

Doğrudan Satış Girişimcileri yanıltıcı, agresif veya haksız satış uygulamalarında bulunamazlar.

2.2 Tanımlama

Doğrudan Satış Girişimcileri satış sunumlarının başlangıcında sorulmadan kendilerini doğru ve açık bir şekilde tanıtacak; ayrıca şirketlerinin kimliğini; ürünlerinin genel özelliğini ve tüketici adayına orada bulunma amaçlarını açıklarlar.

2.3 Açıklama ve Gösterim

Doğrudan Satış Girişimcileri, tüketicilere ürün hakkında açıklamalar ve gösterimler yaparken fiyat ve uygulanıyorsa kredili satış koşulları; ödeme koşulları; iade politikaları dâhil sipariş iptal süresi; garanti koşulları; satış sonrası hizmetler ve teslimat tarihleri ile ilgili doğru ve tam bilgi vermelidir. Doğrudan Satıcılar tüketicilerin tüm sorularını doğru ve anlaşılır şekilde cevaplayacaktır. Ürünün verimliliği ile ilgili iddialar konusunda, Doğrudan Satış Girişimcileri ancak; şirket tarafından onaylanan sözlü veya yazılı ürün açıklamasında bulunabilirler.

2.4 Sipariş Formu

İlk satış anında veya öncesinde tüketiciye yazılı bir sipariş formu teslim veya temin edilmelidir. Posta ile, telefonla, internet üzerinden veya benzeri yüz yüze olmayan ortamlarda yapılan satışlarda sipariş formunun bir kopyası tüketiciye önceden temin edilmelidir veya bu kopya internet aracılığı ile yazıcıda basılabilir veya bilgisayara yüklenebilir şekilde hazır bulunmalıdır. Sipariş formu, şirketi ve Doğrudan Satış Girişimcilerini tanıtmalı ve şirketin veya Doğrudan Satış Girişimcilerinin tam ismini, daimi adresini ve telefon numarasını içermelidir. Garanti koşulları; satış sonrası hizmetlerin ayrıntıları ve sınırlamaları; garantiyi verenin adı ve adresi; garanti süresi ve tüketiciye sunulan tazmin ve telafi olanakları sipariş formunda veya ürün ile birlikte verilen yayınlarda açıkça belirtilmelidir.

2.5 Cayma Hakkı ve Ürünlerin İadesi

Yasal zorunluluk olsun olmasın şirketler ve Doğrudan Satış Girişimcileri, belirlenmiş, makul bir zaman aralığı içinde müşterinin siparişinden vazgeçmesini sağlayacak bir düşünme süresi sunacaktır. Cayma süresi açıkça belirtilecektir. Belirli koşullara bağlı olarak veya kayıtsız şartsız bir iade hakkı sunan Şirketler ve Doğrudan Satış Girişimcileri bunu yazılı olarak belirtecektir.

2.6 Garanti ve Satış Sonrası Hizmetler

Garanti şartları, garantinin süresi satış sonrası hizmetin detayları ve yeterlilik belgesi ve kefilin adı ve adresi, sipariş formunda açıkça belirtilecektir.

2.7 Literatür

Promosyon literatürü, reklamlar veya posta gönderileri aldatıcı veya yanıltıcı ürün tanımlamaları, resimleri veya iddiaları içermemelidir. Şirketin adı, adresi ve Doğrudan Satıcı Girişimcisinin telefon numarası içerilebilir. Ayrıca, mevcut mevzuat ve çocuklara ve reşit olmayan kişilere ilişkin pazarlamaya ilişkin kurallara ve özellikle Haksız Ticari Uygulamalar Yönergesi ve Görsel-İşitsel Medya Hizmetleri Yönergesi’ne yönelik pazarlamaya ilişkin yönetmeliklere uygun olacaktır.

2.8 Müşteri Görüşleri

Şirketler ve Doğrudan Satış Girişimcileri, tüketiciyi yanlış yönlendirebilecek doğruluğu ve geçerliliği olmayan veya ürünle ilgili olmayan tekliflerde bulunmayacaklardır.

2.9 Karşılaştırma ve Karalama

Şirketler ve Doğrudan Satış Girişimcileri yanıltıcı karşılaştırmalar yapmayacaktır. Karşılaştırma noktaları kanıtlanabilir gerçeklere dayanmalıdır. Şirketler ve Doğrudan Satış Girişimcileri herhangi bir şirketi, işi veya ürünü doğrudan veya ima yoluyla haksız şekilde karalamayacaktır. Şirketler ve Doğrudan Satış Girişimcileri başka bir şirketin, işin veya ürünün ticari markası ve sembolü ile ilişkili itibarından haksız avantaj sağlamayacaktır.

2.10 Özel Yaşama Saygı

Doğrudan Satış Girişimcileri, kişisel veya telefonla yapılacak temasları müşterileri rahatsız etmemek için makul bir şekilde ve makul saatler içinde yapacaktır. Bir Doğrudan Satış Girişimcisi, tüketicinin isteği üzerine, bir gösterimi veya satış sunumunu derhal kesecektir. Doğrudan Satış Girişimcisi ve şirketler bir tüketicinin veya potansiyel bir müşterinin verdiği tüm özel bilgileri korumak için gerekli önlemleri alacaktır.

2.11 Dürüstlük

Doğrudan Satış Girişimcisi, tüketicilerin ticari deneyim eksikliğinden yararlanmayacaktır. Doğrudan Satıcılar tüketicilerin güvenini kötüye kullanmayacak veya bir tüketicinin yaşlılığından, hastalığından, anlama güçlüğünden veya yabancı bir dili bilmemesinden faydalanmayacaktır.

2.12 Referanslı Satış

Şirketler ve Doğrudan Satış Girişimcileri, bir tüketiciye benzer satışlar için müşteri adları verdiği takdirde satın aldığı ürünün fiyatının düşürüleceği ve hatta bedavaya geleceği gibi vaatlerde bulunarak müşteriyi mal veya hizmet satın almaya ikna eden bir sunum yapmayacaktır.

2.13 Teslimat

Satış sözleşmesinde taraflar aksi bir duruma anlaşmamış iseler, şirketler ve Doğrudan Satıcı girişimcileri, tüketici siparişlerini mümkün olan en kısa sürede veya her hâlükârda en geç 30 gün içerisinde teslim edecektir. Şirketler veya Doğrudan Satış Girişimcileri, sipariş edilen ürünlerin tedarik edilememesi durumunda, tüketicileri bildirmekle yükümlüdürler.

3. İlkelerin Uygulanması

3.1 Şirketlerin Sorumluluğu

Her bir firma, Davranış İlkelerinin takip edilmesinden öncelikli olarak sorumludur. İlkelerin ihlali durumunda, firmalar, şirketler, şikayetçinin talebini karşılamak üzere, tatmin edici önlemleri alacaktır.

Her bir firma DSD Davranış İlkeleri Sorumlusu görevlendirecektir. Söz konusu görevli, Firma içerisinde davranış ilkelerinin uygulanmasından ve DSD Davranış İlkeleri Denetçisine bilgi sağlanmasından sorumlu olacak, Davranış İlkelerinin, şirket çalışanlarına, Doğrudan satış Girişimcilerine, müşterilere ve kamuoyuna duyurulmasında birincil temas noktası görevi yürütecektir.

3.2 DSD’nin Sorumluluğu

DSD, şikayetlerin sonuçlandırılması için sorumlu bir kişi atayacak, şikayetlerin çözümlenmesi için her türlü çabayı gösterecektir.

3.3 Ulusal Davranış İlkeleri Denetçisi

DSD, bağımsız bir kişi ya da organı, Davranış İlkeleri Denetçisi olarak görevlendirecektir. Ulusal Davranış İlkeleri Denetçisi, DSD üyesinin çalıştığı şirketin DSD ilkelerine uygun olarak davranıp davranmadığını gerektiği şekilde takip edecek, tüketicilerin bu ilkelerin ihlali konusunda çözümlenmemiş şikâyetleri varsa, bunları sonuçlandıracak ve İlkelerin uygulamasına ilişkin yıllık bir rapor hazırlayacaktır.

3.4 Eylemler

Firmalar, DSD ya da Ulusal Davranış İlkeleri Denetçisinin kararıyla, siparişlerin iptal edilmesi, satın alınan malın iadesi, geri ödemelerin yapılması, doğrudan satış yapan satıcılara uyarı verilmesi, doğrudan satış yapan satıcıların şirketle olan sözleşme ya da diğer ilişkilerinin iptal ya da feshedilmesi, şirketlere uyarı verilmesi, şirketlerin çalışanlarının DSD üyeliğinden ihraç edilmesi ve bu tip önlem ve cezaların yayınlanması gibi eylemler yapılabilir.

3.5 Şikâyetlerin Çözülmesi

Şirketler, DSD ve Ulusal Davranış İlkeleri Denetçisi, şikâyetleri çözümlemek üzere bazı prosedürler belirleyecek, en kısa sürede, gelen tüm şikayetlerden haberdar olduklarını teyit edecek ve makul bir süre içinde karara bağlanmasını sağlayacaklardır. Tüketici şikâyetlerinin giderilmesi karşılığında tüketiciden herhangi bir ücret alınmayacaktır.

3.6 İlkelerin Yayınlanması

DSD bu ilkeleri yayınlayacak ve mümkün olduğu kadar çok kişiye ulaştıracaktır. Herkes, basılan bu yayınları ücretsiz olarak alacaktır.